Om deze website goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Meer informatie.
Wat is de feedback van een snotneus waard?

Samenwerken in een team: leren van de luchtvaart

Waar komt het samenwerken in een team volledig tot zijn recht? Precies, in de cockpit van een vliegtuig. Daar is iedereen op de hoogte van elkaars rol, taak en verantwoordelijkheden. Het hoofddoel is immers een zo veilig mogelijke vlucht. Voor piloten is het daarom doodgewoon om de meest vanzelfsprekende zaken bij je collega te checken, zonder argwanend over te komen.

Afgelopen dinsdag schreef de NOS over Crew Resource Management: de gedisciplineerde samenwerkingsvorm van piloten. In een interview met Marck Haerkens (piloot, chirurg en onderzoeker) werd gesteld dat het ziekenhuis veel kan leren van de luchtvaart.

Hartslagmonitor? Check. Geschikte arts? Check. Iedereen fit genoeg? Check.

Open en gestructureerd zijn

Crew Resource Management draait om open en gestructureerd samenwerken. Piloten doen dit door checklists en briefings te gebruiken. Men is getraind in het samenwerken in een team, ze hebben geleerd effectief feedback te geven en te ontvangen. Haerkens ziet de operatiekamer als een cockpit van een vliegtuig: “Vooraf bespreek je wat de missie is, wat de eventuele gevaren zijn en hoe je het gaat aanpakken als er iets onverwachts gebeurt.” Een team is meer dan een groep mensen en effectieve samenwerking is aan te leren.

Vertrouwen ademen

In een operatiekamer loopt het team een checklist na. Hartslagmonitor? Check. Geschikte arts? Check. Iedereen fit genoeg voor de operatie? Niemand met een dubbele shift achter de rug of iets anders dat besproken moet worden? Check. De cultuur in een team moet vertrouwen ‘ademen’.

Twijfelt de co-assistent aan de chirurg, dan mag hij dat zeggen.

Feedback van een snotneus

In de luchtvaart mag je als co-piloot niet aannemen dat je ervaren collega - een gezagvoerder met tientallen jaren vakroutine - het wel weet. Vol vertrouwen samenwerken in een team betekent: als je twijfelt, zeg dat dan. In het ziekenhuis geldt dat ook in de operatiekamer: twijfelt een co-assistent (vaak een 'snotneus' van net 21) of de chirurg (ervaren, grijs en 45+) iets over het hoofd ziet, dan moet dat gezegd kunnen worden. Je bent als team immers verantwoordelijk voor de veiligheid.



Werkt dit ook op de werkvloer in het MKB?

Ook in het MKB geldt dat veiligheid en kwaliteit hoog in het vaandel staan. Het zou toch wat zijn als de veiligheid in het gedrang komt, omdat medewerkers bang zijn om onbedoeld 'boos' of 'wantrouwend' over te komen. We kennen in het MKB vaak turbulente tijden. Dan is het noodzakelijk dat een leidinggevende een rechte rug houdt en een groep medewerkers blijft steunen in het effectief samenwerken. Speciaal voor het MKB hebben wij een soort pilotenopleiding ontwikkeld: de Training TurbulentieManagement.

De leidinggevende gaat (op)vliegen

Deze training hebben we samen met KLM-piloten Dennis van den Berg en Marieke de Groot ontwikkeld. Speciaal voor leidinggevenden. Omdat je op tien kilometer hoogte niks hebt aan blaming en shaming, leren we van de luchtvaart dat je veel meer hebt aan delen en uitwisselen. Navragen, checken, feedback geven en feedback ontvangen. Dit verhoogt niet alleen de veiligheid, maar ook het leervermogen van medewerkers binnen de gehele organisatie.

Werkt jouw wijze van leidinggeven ook op tien kilometer hoogte?

We stappen in een Boeing 737-800

Voor piloten valt er aardig wat te managen gedurende de vlucht. Zoals je kon lezen: de luchtvaart past hiervoor een open en gestructureerde samenwerking toe. Het doel is immers: een veilige vlucht. Daarom stappen we in een Boeing 737-800 en gaan we een rondje vliegen. Je gaat ervaren wat het effect op de vlucht is als je op jouw oude, vertrouwde manier leidinggeeft. En je gaat ervaren hoe de vlucht verloopt als de piloot naast je zijn wijze van leidinggeven toepast.

Directe vertaling naar jouw eigen praktijk

Aan het einde van de dag ben je geen gediplomeerd piloot. Helaas. Wat je wél hebt geleerd is:
  • standaardiseren, met behoud van flexibiliteit;
  • in teamverband samenwerken aan het belangrijkste doel: klanttevredenheid;
  • werkprocessen optimaliseren door effectieve communicatie;
  • bouwen aan een werkcultuur waarin je daadwerkelijk leert van fouten.


De Training TurbulentieManagement leert je écht samenwerken in een team.